O przyczynach, objawach i leczeniu choroby rozmawiamy z  dr n. med. Ewą Teresiak-Mikołajczak z Katedry i Kliniki Dermatologii Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Czym jest łuszczyca i czy jest to choroba zakaźna?

Łuszczyca jest przewlekłą, nawracającą, niezakaźną chorobą zapalną skóry, przebiegającą z nadmierną proliferacją naskórka, która dotyczy nawet 2-4% populacji. Według najnowszej wiedzy łuszczycę uważa się nie tylko za chorobę skóry, ale za schorzenie ogólnoustrojowe. Przewlekły stan zapalny skóry wiąże się ze zwiększoną zapadalnością na choroby układu sercowo-naczyniowego, otyłość czy cukrzycę. Najczęstszą chorobą ogólnoustrojową współistniejącą z łuszczycą jest łuszczycowe zapalenie stawów, które występuje nawet u 6-42% chorych. Zmiany skórne w łuszczycy mają charakter rumieniowych grudek pokrytych srebrzystymi łuskami, które łącząc się, tworzą charakterystyczne dla łuszczycy blaszki łuszczycowe. Wykwity skórne najczęściej lokalizują się w obrębie powierzchni wyprostnych kończyn, stawów łokciowych i kolanowych, okolicy krzyżowo-lędźwiowej, skóry owłosionej głowy oraz paznokci. Nasilenie choroby jest zróżnicowane: od nielicznych, niewielkich wykwitów skórnych, po ciężkie postacie choroby, charakteryzujące się zmianami zapalnymi i wysiękowymi, często przybierającymi formę uogólnioną (erytrodermia łuszczycowa).

Kto choruje najczęściej i jakie są przyczyny choroby?

Choroba dotyka obu płci z równą częstością. Może występować w każdym wieku, jednak najczęściej początek zmian skórnych ma miejsce pomiędzy 20 a 40 rokiem życia.  Łuszczyca jest schorzeniem uwarunkowanym genetycznie o dziedziczeniu wielogenowym. W etiologii choroby bierze się pod uwagę zarówno czynniki genetyczne jak też czynniki środowiskowe i immunologiczne. Nadmierna proliferacja naskórka w łuszczycy jest następstwem zaburzeń immunologicznych związanych z aktywnością limfocytów T oraz wydzielanych przez nie cytokin. We wszystkich postaciach choroby istotną rolę odgrywają czynniki wyzwalające, które mogą zarówno zapoczątkować wystąpienie pierwszych objawów jak też wyzwalać kolejne nawroty choroby. Do najczęściej wymienianych czynników wywołujących lub zaostrzających łuszczycę zalicza się stres, bakteryjne infekcje górnych dróg oddechowych, niewyleczone ogniska zapalne   (np. przewlekłe ropne zapalenie migdałków podniebiennych, nieleczona próchnica, infekcje wirusowe u dzieci, mechaniczne uszkodzenia lub długotrwałe podrażnienia skóry (zadrapania, rany, blizny chirurgiczne, oparzenia), nikotynę, alkohol, przyjmowanie leków (np. beta-blokery u pacjentów z nadciśnieniem, sole litu w leczeniu depresji, niesteroidowe leki przeciwzapalne, glikokortykosteroidy), czynniki hormonalne.

Mówi się, że w łuszczycy należy dbać o swój organizm zarówno od wewnątrz jak i na zewnątrz. Czy to prawda? Jak wygląda leczenie choroby?

Leczenie jest objawowe, a celem jest uzyskanie jak najdłużej trwających okresów remisji. W przypadku łuszczycy o łagodnym  przebiegu (ok 60-70% chorych) leczenie zewnętrzne jest zazwyczaj wystarczające. W terapii stosuje się  środki złuszczające (maść salicylowa, preparaty mocznika), cygnolinę, kortykosteroidy, pochodne witaminy D, retinoidy. W przypadku bardziej rozległych zmian skórnych zaleca się fototerapię. W leczeniu ogólnoustrojowym stosuje się przede wszystkim leki immunosupresyjne oraz retinoidy. Jest ono jednak obarczone ryzykiem wystąpienia poważnych skutków ubocznych (uszkodzenie wątroby i nerek, immunosupresja szpiku, teratogenność w przypadku kobiet) dlatego zalecane jest w przypadku umiarkowanych lub ciężkich postaci łuszczycy. W ciągu ostatnich 20 lat nastąpił znaczny postęp w leczeniu łuszczycy. Opracowano nowe, bardziej skuteczne leki – leki biologiczne. Charakteryzują się one wysoką selektywnością, dzięki celowanemu działaniu na wybrany element reakcji immunologicznej. W Klinice Dermatologii w Poznaniu prowadzone jest leczenie biologiczne łuszczycy w ramach Programu Terapeutycznego NFZ.

W celu zapobiegania nawrotom choroby należy unikać czynników zaostrzających takich jak alkohol, nikotyna, niektóre leki.  Ze względu na częstsze występowanie schorzeń układu krążenia oraz zaburzeń metabolicznych w tej grupie chorych bardzo ważne jest stosowanie odpowiedniej diety, aktywność fizyczna oraz redukcja masy ciała w przypadku nadwagi lub otyłości co w istotnym stopniu poprawia skuteczność leczenia łuszczycy. Należy unikać stresu, niepotrzebnych urazów lub uszkodzeń skóry (tatuaże). Łuszczyca często wywiera negatywny wpływ na funkcjonowanie społeczne chorych, nasila objawy depresji oraz zaburzeń lękowych. Pomocne mogą być grupy wsparcia dla chorych na łuszczycę. W tym roku 10-lecie działalności obchodzić będzie Wielkopolskie Stowarzyszenie Chorych na Łuszczycę „Wyjdź z cienia”.

Czy można złagodzić objawy łuszczycy? Jakich kosmetyków należy używać?

Częstym objawem zgłaszanym przez pacjentów jest świąd. W celu złagodzenia świądu można stosować leki przeciwświądowe. Bardzo ważna jest odpowiednia pielęgnacja skóry także w okresie remisji polegająca na stosowaniu preparatów nawilżająco-natłuszczających (emolienty), co zmniejsza objawy świądu oraz suchości skóry. Pomocne jest stosowanie kąpieli solankowych oraz ekspozycja na słońce. Należy eliminować ogniska zapalne, przeprowadzać regularne kontrole stomatologiczne, unikać infekcji, stresu, nikotyny, alkoholu oraz niektórych leków.

Podobne posty